Welke wondverbandhulpmiddelen bij welke cliënt?

Wondverbandhulpmiddelen zijn er in allerlei vormen, maten, kleuren. Als je de fabrikanten moet geloven, bestaat er voor iedere wond wel een uniek wondverband, en heeft iedereen het beste wondverband ontwikkeld.

Hoe kun je bepalen wat de juiste keuze is voor een bepaalde cliënt?

Allereerst kijk je naar de functie die het wondverbandmiddel moet vervullen. Is het voor reinigen, absorptie van wondvocht, afdekking of fixatie?

Maar ook als je weet welke functie het wondverbandmiddel moet hebben, is er nog steeds een heel ruim aanbod. Om te bepalen wat passend is, kun je met de cliënt bespreken of het wondverbandmiddel aan de onderstaande criteria voldoet en wat de cliënt daarin belangrijk vindt. Natuurlijk kunnen de kosten daarbij ook afgewogen worden.

Draagcomfort, huidvriendelijk, weinig beperkingen bij de ADL en pijnloos verwisselen

Draagcomfort is belangrijk om de therapietrouw te bevorderen. Een dun, soepel, goed vochtabsorberend verband is voor de cliënt comfortabeler dan een dik, stug en weinig vochtabsorberend verband. Ook bij de behandeling van pijnlijke ulcera, decubitus of bij wondverzorging in de laatste levensfase (terminale zorg) is het belangrijk het draagcomfort mee te nemen in de keuze. Geeft een cliënt aan dat het verbandmiddel vervelend zit, denk dan mee over een oplossing.


Vochtig wondmilieu

Het is belangrijk dat het wondverband de genezing van de wond ondersteunt of bevordert. Belangrijk daarbij is een vochtig wondmilieu. Bij een vochtige wond absorbeert het verbandmiddel overmatig wondvocht om verweking van de omliggende huid te voorkomen. Bij (te) droge wonden houdt het verbandmiddel het wondbed vochtig zodat de wond goed kan sluiten.

Een absorberend verbandmiddel bij een droge wond is bijvoorbeeld niet zinvol. Je kunt hierop letten bij het beoordelen van een recept.

Bescherming en ondoorlaatbaar voor micro-organismen

Wondverband zorgt voor bescherming van gezond weefsel. Het is belangrijk dat het materiaal niet verkleeft met de wondbodem. Zo voorkom je beschadiging van nieuw (granulatie)weefsel bij het verwijderen van het verband. Daarnaast moet het verband een goede barrière vormen tegen micro-organismen om infecties te voorkomen.


Temperatuurregulatie

Het is belangrijk dat verband de temperatuur van de wond op peil houdt, zodat de wondgenezing niet wordt vertraagd door afkoeling van de wond. Met de juiste temperatuur blijft debloedcirculatie naar de wond optimaal.


Laat geen materiaal achter in de wond

Als het wondverband op de juiste wijze wordt gebruikt, mogen er geen resten van het materiaal in de wond achterblijven. Wijs de cliënt er daarom op dat het knippen in verbanden die direct op de wond gaan, niet verstandig is. Door het knippen kan het verbandmateriaal uiteenvallen en kunnen resten in de wond achterblijven.


Breed inzetbaar

Het is voordelig als verbandmaterialen in veel situaties gebruikt kunnen worden. Breed inzetbare verbandmiddelen bevorderen de normale wondgenezing en zijn aangepast aan de fase van de genezing. Daarnaast is het belangrijk dat zij geen contactallergieën veroorzaken en niet toxisch zijn. Let er bijvoorbeeld op dat cliënten allergisch kunnen zijn voor latex, wat in bepaalde verbandmiddelen verwerkt zit.

Gemakkelijk in gebruik

Middelen die eenvoudig zijn aan te brengen, zijn het minst tijdrovend voor zorgverleners. Ook is het dan gemakkelijker om de zorg aan een collega of aan de cliënt of mantelzorger over te dragen.

Bij middelen die gemakkelijk zijn in gebruik, kan ook het minste misgaan. Houd er bijvoorbeeld rekening mee dat het openen van een verpakking, inzwachtelen of het heel precies plakken van een pleister voor een cliënt met bijvoorbeeld parkinson lastig kan zijn.


Juiste maatvoering en gebruik

Het is belangrijk om een product met de juiste afmeting te kiezen. Sommige wondverbanden kunnen drie tot vijf en zelfs tot zeven dagen blijven zitten. Bij de keuze voor een verbandmiddel is het belangrijk om gebruik te maken van de capaciteit van het gekozen wondverband. Als de wisselfrequentie verandert, kan de keuze worden aangepast. Een sterk absorberend verband kan bijvoorbeeld in het begin nodig zijn, maar na verloop van tijd kan de cliënt ook af met een verband met minder absorptievermogen.


Samen naar oplossingen zoeken

Geeft een cliënt aan dat het voorgeschreven wondverbandmiddel niet voldoet, bijvoorbeeld omdat het verband doorlekt, oncomfortabel zit of lastig is in het gebruik, zoek dan samen met de cliënt naar oplossingen. Gebruikt de cliënt het verbandmiddel op de juiste manier? Kan het recept aangepast worden? Bij zelfzorgvragen kun je samen met de cliënt aan de hand van deze criteria bespreken welk wondverband het beste past.