Advies bij zelfzorg

In de apotheek kun je vragen krijgen van cliënten hoe zij thuis het beste hun wond kunnen verzorgen.
Je kunt hun dan het volgende adviseren.

Voorbereiding

Was en droog je handen goed voordat je een wond behandelt, als dat nodig is met een ontsmettingsmiddel zoals Betadine®of Sterilon®. Draag bij een open wond of bloedende wond bij voorkeur wegwerphandschoenen. Verwijder eerst aanwezig straatvuil of glassplinters uit de wond met een in alcohol ontsmette pincet. Pincetten kun je ook gebruiken bij vastpakken van steriele verbandmaterialen.

Bloedende wond

Deze kun je het beste even laten 'doorbloeden' zodat deze wordt 'schoongespoeld'. Schoonspoelen van wonden kan ook met leidingwater of een fysiologische zoutoplossing.

Kleine wond

Spoel deze schoon met leidingwater of een fysiologische zoutoplossing, ontsmet met een ontsmettingsmiddel en verbind met een pleister of gaasje. Voor het reinigen en ontsmetten van kleine wondjes op moeilijk bereikbare plaatsen kun je het beste wattenstaafjes gebruiken.

Schaafwond

Deze oppervlakkige wond beslaat vaak een groot oppervlak en kan behoorlijk pijnlijk en branderig aanvoelen. Spoel de schaafwond schoon met water of een fysiologische zoutoplossing, ontsmet deze, en dep vervolgens droog met een gaasje of een schone theedoek. Als het nodig is (bijvoorbeeld als er vuil in de wond kan komen), dek je het wondje af met een vetgaasje, wondfolie of hydrocolloïd-plak. Voor uitgebreide oppervlakkige wonden zijn er zogenaamde hydro-actieve plakken, hydrocolloïden en wondfolies verkrijgbaar.

Snijwond

Spoel deze schoon met water of fysiologisch zout, of dep met een gaasje of een schone theedoek. Ontsmet de wond daarna. Bloedende wonden kun je afdekken met een steriel gaasje, pleister of wondfolie. Laat grote, diepe of rafelige wonden binnen zes uur hechten door de huisarts.

Brandwonden

Bij brandwonden is het direct afkoelen met lauw water het belangrijkste. ‘Eerst water, de rest komt later.’ Het is verstandig de wond af te dekken zodat er geen vuil in kan komen. Smeer niets op de wond.

Neem contact op met een arts bij blaren, een open wond of chemisch of elektrisch letsel.

De volgende video laat zien wat je kunt adviseren als een kind zich brandt:


Wanneer verwijs je naar de huisarts?

Verwijs cliënten altijd door naar de huisarts bij:

  • zeer ernstige verwondingen, zoals een slagaderlijke bloeding of een diepe gapende wond;
  • de beet van hond of kat of bij wonden die in contact zijn geweest met straatvuil. Een tetanusinjectie kan dan een ontsteking door bacteriën voorkomen;
  • bij moeilijk te verwijderen splinters;
  • bij brandwonden met blaren, een open wond of chemisch of elektrisch letsel;
  • wonden die na twee weken nog niet goed genezen, zoals doorligwonden;
  • wonden die ontsteken.