Medicatie en
valrisico

Onder een val wordt verstaan: plotseling en onvrijwillig op de grond terechtkomen. Waarom gebeurt dat eerder als je ouder wordt? En hoe komt het dat ouderen gevoeliger zijn voor de (bij)werking van geneesmiddelen?

Evenwichtsproblemen

Ons lichaam gebruikt verschillende systemen om het evenwicht te bewaren. Zo kunnen we rechtop staan doordat het lichaam onbewust informatie naar de hersenen stuurt.

Evenwichtsproblemen komen voor wanneer een of meer van de volgende 4 systemen in het lichaam niet naar behoren functioneren:

  • zicht (de ogen);
  • binnenoor (evenwichtsorgaan);
  • spierstelsel;
  • bewustzijn van de eigen lichaamshouding (proprioceptie).


De hersenen verwerken de informatie die ze krijgen van het lichaam en sturen signaaltjes naar de spieren. De spieren zorgen er vervolgens voor dat je niet valt.

Als een of meer van de genoemde functies achteruitgaan, wordt het evenwicht houden moeilijker. Daarom neemt de kans dat je valt toe als je ouder wordt.

Invloed van medicatie

Medicatie kan ingrijpen op de systemen die we gebruiken bij het houden van het evenwicht; door het zicht te beïnvloeden of het evenwichtsorgaan, of door de spierverslappende werking.

Probeer het eens uit!

Om te ervaren hoe belangrijk de ogen en het evenwichtsorgaan zijn bij het in balans blijven kun je de volgende oefeningetjes doen:


Basisoefening

1. Ga rustig staan met beide voeten stevig op de grond.

2. Neem een vast punt recht voor je om naar te kijken.

3. Til een been op en zoek je evenwicht.

4. Blijf zo minimaal 10 seconden staan.


Met ogen dicht

Doe hetzelfde maar sluit je ogen voordat je je been optilt.

Na ronddraaien

Draai minimaal 8 keer snel rond. Zo breng je je evenwichtsorgaan in de war. Ga nu op 1 been staan.

Sterkere (bij)werkingen bij ouder worden

Met het ouder worden reageert het lichaam vaak anders op medicijnen. Het lichaam bevat minder water. Daardoor kunnen geneesmiddelen die in water oplossen, sterker werken en meer bijwerkingen geven. Ouderen kunnen dus vaak toe met een lagere dosis.

Ook worden de hersenen gevoeliger voor het effect van bepaalde medicatie. Daardoor word je op oudere leeftijd bijvoorbeeld eerder licht in je hoofd door een middel.

Wanneer de nieren een verminderde werking hebben, kan het langer duren voordat medicijnen uit het lichaam zijn verdwenen. En als je verschillende middelen slikt, kunnen die elkaar versterken, verzwakken of op een andere manier beïnvloeden.