Ontstekingsreuma

Ontstekingsreuma betreft aandoeningen die gepaard gaan met gewrichtsontstekingen. Hierbij zijn gewrichten vaak rood, warm, pijnlijk en gezwollen. Ontstekingsreuma is er in veel verschillende vormen. In dit e-boek behandelen we de meest voorkomende soorten.

Reumatoïde artritis (RA)

Reumatoïde artritis is de meest voorkomende vorm van ontstekingsreuma. Er ontstaan hierbij chronische ontstekingen in gewrichten door een auto-immuunreactie van het lichaam. Een auto-immuunreactie is een reactie waarbij het afweersysteem het eigen lichaam aanvalt, wat zorgt voor een ontsteking. Bij reumatoïde artritis reageert het lichaam op cellen rondom de gewrichtskapsels. Dat zorgt uiteindelijk voor schade aan het bot en het kraakbeen.


Vaak zijn gewrichten in de handen en voeten aangedaan, en soms ook de grotere gewrichten zoals de elleboog, schouder of knie. Bij RA zijn vaak meerdere gewrichten ontstoken, en meestal zijn de ontstekingen uiteindelijk symmetrisch (dus zowel links als rechts). De chronische ontstekingen zijn dikwijls zeer beperkend in het uitvoeren van dagelijkse handelingen.

Reumatoïde artritis geeft soms ook klachten op andere plekken in het lichaam. Zo kunnen cliënten last hebben van koorts, malaise, gewichtsverlies en bloedarmoede. Daarnaast kunnen andere organen betrokken zijn, zoals de huid, het hart, de longen en de ogen.

Juveniele idiopathische artritis (JIA)

Juveniele idiopathische artritis (JIA) wordt ook wel jeugdreuma genoemd. Jeugdreuma is er in veel verschillende vormen. Deze vormen zijn genoemd naar het aantal gewrichten waarin ontstekingen optreden en de combinaties met andere klachten. Onderstaande vormen van reuma komen ook bij kinderen voor:

  • Oligo-articulaire JIA (50% van alle kinderen met JIA): dit is een ontsteking aan een of enkele gewrichten.
  • Poly-articulaire JIA (20-25%): dit is een ontsteking aan meerdere gewrichten tegelijkertijd.
  • Systemische JIA (minder dan 10%): hierbij zijn er gewrichtsontstekingen in combinatie met andere lichamelijke klachten zoals huiduitslag en koorts. Deze vorm van JIA komt eigenlijk uitsluitend bij kinderen voor.
  • Artritis psoriatica (4%): dit zijn gewrichtsontstekingen in combinatie met psoriasis, een auto-immuunziekte van de huid.
  • Artritis met enthesitis (15%): dit zijn gewrichtsontstekingen in combinatie met ontstekingen aan pezen en peesaanhechtingen.

Axiale spondyloartritis

Axiale spondyloartritis is een verzamelnaam voor reumatische aandoeningen met gewrichtsontstekingen in de wervelkolom en SI-gewrichten. Een voorbeeld is de ziekte van Bechterew, die vaker bij mannen voorkomt en op vrij jonge leeftijd begint, voor de leeftijd van 40 jaar. Ontstekingen in de wervelkolom zorgen voor rugpijn die niet over gaat bij rusten, waardoor cliënten ’s nachts ook pijn hebben. Uiteindelijk treden er door de chronische ontstekingen vaak vergroeiingen op aan de rug.

Jicht

Jicht is een aandoening die ontstaat door een te hoge urinezuurspiegel in het lichaam. Urinezuur kan neerslaan in kristallen in de gewrichten en zo een pijnlijke ontsteking veroorzaken. Deze ontstekingen worden vooral in de kleine gewrichten van de voeten gezien. Karakteristiek is een ontstoken grote teen. Jicht treedt op in aanvallen die vaak een tot drie weken duren, waarna het gewricht volledig herstelt.

Jicht wordt vooral gezien bij mannen ouder dan 40 jaar. Vrouwen krijgen soms jicht na de overgang. In sommige families komt jicht al op veel jongere leeftijd voor. Sommige mensen hebben een verhoogde urinezuurspiegel door een andere stofwisseling, zoals bij ernstige nierfunctiestoornissen, of medicatiegebruik, zoals bij ciclosporine. Alcoholgebruik en het gebruik van plaspillen lijken soms een aanval uit te lokken bij mensen die daar gevoelig voor zijn (ze verminderen het circulerend volume waardoor de concentratie urinezuur toeneemt, een hoge concentratie zou een grotere kans geven op een jichtaanval), maar een oorzakelijk verband is nooit bewezen.