Definitie van reuma


Reuma is een verzamelnaam voor meer dan honderd aandoeningen aan het bewegingsapparaat.

Definitie van reuma

Reuma is een verzamelnaam voor meer dan honderd aandoeningen aan het bewegingsapparaat. Binnen deze aandoeningen zijn drie grote groepen te onderscheiden:

  • Ontstekingsreuma: er zijn vele vormen van ontstekingsreuma, waarvan reumatoïde artritis misschien wel de bekendste vorm is.
  • Artrose: bij artrose wordt het kraakbeen in de gewrichten dunner en zachter. Deze aandoening komt veel voor op oudere leeftijd.
  • Wekedelenreuma: dit zijn aandoeningen van spieren, banden, pezen en slijmbeurzen.


Om het onderscheid in deze aandoeningen te begrijpen, is het handig dat je eerst iets meer weet van het bewegingsapparaat en van de verschillende aandoeningen binnen deze groepen. Daar gaan we dit onderdeel dieper op in.


Het Reumafonds hanteert overigens een wat bredere definitie van reuma, en rekent bijvoorbeeld ook osteoporose tot reuma. In deze cursus zullen we niet ingaan op osteoporose. Er is wel een andere SBA-cursus die gaat over osteoporose. Je kunt die cursus volgen als je daar meer over wilt weten.

Klachten

Ontstekingsreuma en artrose geven vooral klachten aan gewrichten. Dat kan bijvoorbeeld gaan om pijn, zwelling en roodheid van een gewricht, stijfheid of verminderde bewegingsmogelijkheden. Wekedelenreuma geeft vaak klachten in de spieren, zoals spierpijn en verminderde kracht.


Een arts kan aan de hand van het klachtenpatroon bepalen of de klachten passen bij reuma en welke diagnose het meest waarschijnlijk is. Artrose geeft bijvoorbeeld kortdurende ochtendstijfheid, terwijl dit bij ontstekingsreuma vaak langer duurt, bijvoorbeeld een uur. Pijn in de rug past bij andere diagnoses (ziekte van Bechterew?) dan pijn in een heup (artrose?), of gewrichtspijn in de voet (jicht?).

Soms maken mensen zich alleen zorgen over het knakken of kraken van een gewricht, terwijl dit meestal voorkomt bij gezonde gewrichten.

Onderzoek en diagnose

Als het klachtenpatroon zou kunnen passen bij een reumatische aandoening, zal een huisarts of reumatoloog aanvullend onderzoek willen om te bepalen of inderdaad sprake is van een reumatische aandoening. Er kan dan bijvoorbeeld een röntgenfoto worden gemaakt van de gewrichten waar de cliënt last van heeft. Soms wordt er aanvullend bloedonderzoek gedaan naar ontstekingswaarden, bezinking en bepaalde factoren voor auto-immuunaandoeningen. De reumatoloog kan ook in een gewricht prikken om het vocht te analyseren. Als daar bepaalde kristallen in zitten, dan kan dat bijvoorbeeld een aanwijzing zijn voor jicht.

Artrose

Artrose is een van de eerdergenoemde groepen van reumatische aandoeningen. Artrose is het dunner en zachter worden van het gewrichtskraakbeen. Dat kun je op een röntgenfoto goed zien doordat de zogenoemde ‘gewrichtsspleet’, de ruimte tussen de twee botten, smaller wordt. Artrose kan in allerlei gewrichten optreden, maar wordt vooral gezien in de handen, schouders, nek, knieën en heupen. Het wordt vaker gezien bij mensen die hun gewrichten veel belast hebben vanwege zwaar werk of topsport. De klachten kunnen wisselen in ernst en zijn vaak chronisch met opvlammingen (flares). Soms worden gewrichten vervangen om mensen met artrose weer meer mobiliteit te geven, zoals bij knie-artrose en heupartrose.

Wekedelenreuma

Wekedelenreuma is een verzamelnaam voor een groep zeer verschillende aandoeningen van de spieren, pezen, peesaanhechtingen, banden en slijmbeurzen. Polymyalgie rheumatica is een aandoening met ontstekingen van de spieren waarbij cliënten last krijgen van spierzwakte. Dit komt voornamelijk voor bij mensen boven de vijftig jaar. Fibromyalgie is een ziekte die vooral voorkomt bij jongere vrouwen. Het is een aandoening met spierklachten, vermoeidheid en stemmingswisselingen waar nog geen lichamelijke oorzaak voor is gevonden. Soms wordt het daarom geschaard onder het chronisch vermoeidheidssyndroom.


Na de groep met artrose en wekedelenreuma blijft er nog één groep van reumatische aandoeningen over: ontstekingsreuma. Daar zullen we in het volgende scherm wat meer aandacht aan besteden.