De kracht van complimenten

‘Wat fijn dat je even naar mij wilde luisteren!’, ‘Je pakt het snel op.’ Of: ‘Ik ben echt heel blij met jouw werk.’ Krijg je complimenten, dan maken je hersenen stofjes vrij die je een gevoel van beloning geven. Je krijgt er energie van en wilt er nog harder tegenaan. Dat is de kracht van een compliment.

Omgekeerd werkt het met kritiek. Je herkent dat vast wel. Je leidinggevende vertelt heel tevreden te zijn over je werk en geeft je een aantal complimenten. Er zijn echter ook een paar kleine puntjes van kritiek. En juist die kritische punten blijven maar in je hoofd zitten.

Voor je hersenen is kritiek een vorm van bedreiging. Je maakt stofjes aan die angst oproepen. Dit kan een alles overheersend gevoel zijn, dat lang door kan werken. Vaak ben je je daar niet eens bewust van. In plaats dat je je voordeel doet met de kritische feedback, belemmert het je en sluit je je ervoor af.

Feedback of feed forward

Nieuwe inzichten laten zien dat positieve feedback effectiever is dan negatieve feedback. Daarnaast werkt het beter om vooruit te kijken dan terug te kijken. In plaats van feedback, kun je dan ook van feed forward spreken. En van feed forward kun je veel leren. Door elkaar regelmatig feed forward te geven groei je als team.

Bij feed forward geef je aan een ander aan welk gedrag je waardeert aan de ander en waarom. Je kunt met de ander meedenken hoe hij dit gedrag nog effectiever kan inzetten in de toekomst. Krijg je feed forward, dan voel je je gekend en gewaardeerd. Je staat er meer voor open om te bespreken hoe je je verder kunt ontwikkelen. Het is dus een goede manier om in de apotheek elkaar te ondersteunen en elkaar te helpen om verder te groeien.

Een voorbeeld:

Lotte doet de opleiding tot apothekersassistent en loopt stage in de apotheek. Ze is heel leergierig en wil het graag allemaal goed doen. Maar ze is ook erg onzeker en stelt daardoor veel vragen: wat ze nu moet doen, of ze het goed heeft gedaan en of de assistenten haar werk willen controleren. Dat begint irritatie te wekken in het team.


Je kunt dit zien als negatief gedrag en haar teruggeven dat ze dat niet meer moet doen:

‘Ik weet dat je je best doet en veel wilt leren, maar je leidt me steeds af met je vragen. Ik heb liever dat je het opspaart en aan het einde van de dag vraagt, dan kunnen we er even voor gaan zitten.’


De feedback is prima verwoord. De kans dat Lotte hier onzeker van wordt en niet meer goed om hulp durft te vragen, is echter ook groot.


Door het positieve gedrag te waarderen en naar de toekomst te kijken, geef je haar meer vertrouwen en help je haar zich verder te ontwikkelen:

‘Ik vind het heel goed hoe jij het vak onder de knie probeert te krijgen. Je vraagt veel, zo leer je snel. Ik denk dat je wel toe bent aan een volgende stap en je taken meer zelfstandig kunt uitvoeren. Zie je het zitten om het eens te proberen zonder hulp te vragen? We kunnen dan bijvoorbeeld eens per dag even gaan zitten om te kijken hoe dat gaat.’

Kritiek uiten

Mag je dan nooit kritiek op iemand hebben? Natuurlijk wel! Dat is soms onvermijdelijk. Als iemand over jouw grenzen gaat, dan is het goed om dat duidelijk aan te geven. En dat kan vaak niet zonder het negatieve gedrag te benoemen. Ook als er persoonlijke zaken spelen tussen teamleden, is het goed om man en paard te benoemen en zaken uit te spreken. Elkaar verder helpen en elkaar de ruimte geven om te groeien lukt echter het beste vanuit waardering en vertrouwen in elkaar.