Onderhoudsbehandeling bij migraine

Bètablokker tegen migraine

Meneer Sluis komt in de apotheek voor een tweede uitgifte van metoprolol tegen migraine. Als je vraagt hoe het gaat, vertelt hij dat hij voor het eerst sinds jaren een maand lang geen migraine heeft gehad.


Bij een recept voor een bètablokker verwacht je misschien niet direct dat het tegen migraine wordt gebruikt. Bètablokkers worden echter ook als onderhoudsbehandeling bij migraine ingezet.


Onderhoudsbehandeling

Bij twee of meer aanvallen per maand kan de arts in overleg met de cliënt ook medicatie voorschrijven om migraineaanvallen te voorkomen (profylaxe).

Behandelplan bij voorkomen van migraine


Het behandelplan om migraineaanvallen te voorkomen ziet er als volgt uit:

Medicamenteuze behandeling

Bij een vermoeden van overgebruikshoofdpijn moet de patiënt eerst stoppen met de pijnstillers of triptanen die dit kunnen veroorzaken.

Bij de medicamenteuze behandeling zijn bètablokkers (metoprolol en propranol) eerste keus, waarbij metoprolol een lichte voorkeur heeft vanwege weinig bijwerkingen. De precieze werking van bètablokkers bij migraine is niet bekend. Wel weten we dat bètablokkers de overdracht van prikkels remmen die voor een migraineaanval kunnen zorgen. Ook zorgen bètablokkers voor minder aanmaak van stoffen die ontstekingsverschijnselen en pijn geven.

Na bètablokkers komen de anti-epileptica (topiramaat of valproïnezuur) of candesartan (off-label) als tweede keus in aanmerking. Specialisten schrijven ook weleens candesartan, amitriptyline of pizotifeen voor. Vooral pizotifeen dient vanwege de bijwerkingen altijd door een neuroloog te worden voorgeschreven.

Valproïnezuur wordt alleen aan mannen off-label voorgeschreven. Het is gecontra-indiceerd bij vrouwen met een kinderwens of zwangerschap. Alleen bij hoge uitzondering in combinatie met anticonceptie en met de vermelding dat de vrouw is geïnformeerd, kan het aan vrouwen worden voorgeschreven.

Chronische migraine

Menstruele migraine is een vorm van chronische migraine. Als onderhoudsbehandeling worden de triptanen frovatriptan en zolmitriptan voorgeschreven.

Bij overige chronische migraine wordt eerst gekeken of er sprake is van medicatieovergebruikshoofdpijn. De cliënt moet 2-3 maanden helemaal stoppen met het gebruik van alle hoofdpijnmedicatie. Intensieve begeleiding is daarbij belangrijk. Stoppen met de medicatie veroorzaakt eerst verergering van de hoofdpijn door een ernstige onttrekkingshoofdpijn. Herstel treedt na gemiddeld 2-3 weken op. Na het staken van triptanen duurt het gemiddeld 7-10 dagen voordat herstel optreedt.

Nieuwe middelen

Erenumab (Aimovig®) is een nieuw middel dat in Nederland geregistreerd is sinds november 2018. Het kan door neurologen worden voorgeschreven als onderhoudsmiddel bij volwassenen die ten minste 4 migrainedagen per maand hebben.

De dosering is een subcutane injectie van 70 mg (indien nodig 140 mg) eenmaal per vier weken. Het Zorginstituut Nederland (juni 2018) schat dat tussen de 6.000 en 24.000 patiënten dit middel zullen gaan gebruiken. Het gaat om een duur middel en het is nu nog onbekend of het vergoed gaat worden.

Ook botox wordt wel toegepast als profylactische behandeling bij migraine.

Het is een intramusculaire injectie in de nek 1 keer per 12 weken. Het werkingsmechanischme is niet helemaal duidelijk, maar hoogstwaarschijnlijk vergelijkbaar met Aimovig®.

Aandachtspunten bij de uitgifte

Bètablokkers

  • Het effect ontstaat geleidelijk, binnen 6 weken.
  • Neem het medicijn op vaste tijdstippen in.
  • Mogelijke bijwerkingen: duizeligheid door een lage bloeddruk, koude handen en voeten, maagdarmklachten, moeheid en hoofdpijn. Bij aanhoudende klachten met de arts overleggen.
  • Bètablokkers zijn gecontra-indiceerd bij mensen met lage bloeddruk. Propranol is gecontra-indiceerd bij mensen met astma.
  • Eerste tijd kan de cliënt zich vermoeid, suf en duizelig voelen. Als dat zo is, rijd dan geen auto.
  • Bètablokkers hebben veel wisselwerkingen met andere middelen. Raad cliënten aan geneesmiddelen in de apotheek te kopen, zodat de apotheek de combinatie kan controleren.

Topiramaat

  • Bij gebruik van topiramaat is hormonale anticonceptie niet betrouwbaar om zwangerschap te voorkomen. Koperspiraal, hormoonspiraal of prikpil zijn wel veilige opties.
  • Bijwerkingen zijn gewichtsverlies, prikkelingen en tintelingen in de handen en tenen, en cognitieve disfunctie, zoals traagheid van denken en het vinden van woorden. Ook misselijkheid en diarree komen voor.